مسير اصلي( دنياي شطرنج فلسفي ) قسمت آخر...

نويسنده :مهدي سرستيان
در آغاز سخن مي خواهم از تمام كساني كه با نقدها وتوجه هاي گوناگون خود حقير را شرمنده الطاف خود نمودند تشكر كنم و از اساتيدي چون جناب بيات مدير محترم سايت محبوب شطرنج حرفه اي و جناب آقاي اسداللهي رياست هيئت شطرنج كرج و تمام مديران سايت ها و وبلاگ هاي شطرنجي كه با انعكاس مقاله طولاني !مسير اصلي امكان نزديكي نويسنده با اهالي شطرنج را به نوعي ويژه فراهم آوردند كمال تشكر و قدرداني خود را اعلام دارم.
نكته مهم:دوست گرامي اگر قسمت هاي اول و دوم وسوم! مقاله مسير اصلي(دنياي شطرنج فلسفي )را مطالعه نكرده ايد حتما از قسمت مقالات همين سايت و يا لينك زير اقدام به مطالعه هردو قسمت كرده و سپس قسمت آخر را مطالعه نماييد. با سپاس
لینک قسمت سوم و...
شطرنج درماني 
شطرنج فلسفي ميتواند نقش به سزايي در كاهش اثرات مخرب بيماريهاي روزقرن ! مانند تشنج...هيستريك... افسردگي ها...اعتيادها...و يا دل به هم خوردگي هاي كنشي كه كمتر علل جسماني دارند...بلكه علل ناخود آگاه رواني دارند ايفا كند...بطور كلي وجه مشترك بيماري هاي نوروتيك و شطرنج فلسفي ! است كه ميتواند در تعامل اين دو تاثيرات مخرب را كمتر و يا حتي به تاثيرات مطلوب تبديل كند...اين اشتراك همان سر و كار داشتن هر دو مورد اصلي ما با روح و روان انسان است اگر چه نقش جسم و فعاليت هاي مخصوص به آن نيز در هر دو تاثيرگذار است اما ايفاي نقش قسمت روحاني انسان و زندگي اش در بيماري ها ي نوروتيك و همچنين شطرنج فلسفي بر قسمت جسماني اش مي چربد اگر چه باز هم تكرار مي كنيم كه هر دو به هم مرتبط هستند...به مرور زمان در طي چهار دهه اخير روانپزشكان متوجه شدند كه ناراحتي بيماران نوروتيك فقط محدود به علائم بارز و آشكار بيماري آنها نيست بلكه اينگونه بيماران در هر زمينه اي از زندگي خود دچار ناراحتي و مشكلاتي هستند.به دنبال اين كشف روانپزشكان به اين نكته پي بردند بيماري هاي ياد شده ممكن است از لحاظ كلينيكي علائم تعريف شده و محدود و معيني نداشته باشند.توجه به اين نكته ميدان ديد روانپزشكي را وسعتي تازه بخشيد...كم كم روانپزشكان به اين نتيجه رسيدند كه توجه به نشانه هايي از بيماري چون : بي تصميمي دائمي...بي رغبتي هميشگي نسبت به كارو يا اشتباه مكرر در انتخاب دوست يا همسر به همان اندازه ضروري است كه توجه به علائم بارز كلينيكي ...بله بانگاه بر مطالب بالا و همچنين مطالب گذشته امان در مورد سه ضلع ملث جادويي دنياي فلسفي شطرنج به اين نكته خواهيم رسد كه شطرنج درماني يك روش بسيار مفيد حداقل در مورد بيماران نوروتيك شطرنج باز است!
شطرنج فلسفي و روانكاوي دو مقوله به ظاهر جدا از هم نه تنها روش هايي هستند براي معالجه و لذت كساني كه از ناراحتي هاي روحي رنج ميبرند بلكه همچنين روش هايي هستند كه افراد سالم نيز ميتوانند با توسل به آن در شكوفا كردن استعدادهاي نهفته خود بكوشند و شخصيت خود را رشد دهند...نظريه اي كه اگر چه در روانشناسي (استفاده انسان هاي سالم از روانكاوي) سال ها بعد از تولد اين علم نمود عيني و عملي يافت .و تاييد شد اما در رشته زيبا و پر رمز و راز شطرنج هنوز در بهتي مسموم قرار گرفته كه هر چه پا را فراتر مي گذرد بيشتر مورد سخره قرار مي گيرد...
در آينده اي نزديك شطرنج فلسفي يك روش درماني خواهد بود و همچنان يك روش درماني عمل خواهد كرد....البته كشف خواص دنياي فلسفي شطرنج نياز به زمان جسارت و همچنين واقع بيني! خواهد داشت كه به مرور زمان انسان به آن خواهد پرداخت...حرف مهم در اين ميان براي امروزيان تمسخر كننده و آيندگان جسور و مجبور ! اين است كه فرد با آشنا شدن دنياي فلسفي شطرنج ...شناختن خود ...حل تعارضات درون خود وفراهم آوردن امكانات استفاده از استعدادهاي نهفته خود به رشد كامل شخصيت خويش كمك خواهد كرد و به اين ترتيب به عنوان يك شخصيت آماده و برخوردار از حس تفاهم و قبول شكست ها و... در اجتماع خود كمكي هر چند جزئي به بهبود روابط انساني در آن جامعه مي نمايد...كاري كه امروزه تئوري ها و اعمال پيشرفته علم روانشناسي به آن مي پردازند...
آينده : شطرنج بازان مفيدتر!

جمله بالا اگر چه شايد اعتراض ورزشكاران ديگر رشته ها وبسياري از دكتران ورزشي! روانشناسان و...را وقتي در كنار ادامه مطالب پيش رو قرار بدهند بر انگيزد و نوعي خودخواهي به نظر برسد اما هدف ما بررسي حقيقتي است كه شايد اكنون فريادي پوچ به ديگران معرفي گردد اما مطمئنن در آينده اي نزديك همگان به جد به بررسي اش خواهند پرداخت...تيتر فوق به تنهايي هدف ما را روشن نمي كند بلكه تنها فلشي است براي راهنمايي شما...به نظر نويسنده... شطرنج بازان نه تنها مانند ديگر ورزشكاران با قشرهاي ديگر ورزشكار متفاوتند بلكه كمي هم از لحاظ تئوري دنياي فلسفي شطرنج براي جامعه اشان مفيدترند...اگر چه شايد اين موضوع اكنون و در جوامع مختلف صدق نكند اما بي شك در آينده اي نزديك و با شناخت همه جانبه دنياي شطرنج فلسفي و كاربرد عملي آن در ميان شطرنج بازان اين نكته به اثبات خواهد رسيد...كساني كه در آينده و با شناخت كامل و دقيق دنياي شطرنج فلسفي به شطرنج بپردازند به به خرد ورزي نسبي خواهند رسيد...قادرند نيرومندترين بخش هاي مغز خود را تحريك نمايند و اين يكي از تفاوت هاي آنها با ديگران است چرا كه رشته ورزشي اشان بسيار مستقيم تر از ديگر رشته ها با مغز در ارتباط است...نكته اصلي آنها در اين بخش تفاوتي با ديگران اين است كه روحيه داراي نيروي عظيمي است و آنها در دنياي شطرنج فلسفي قادر به پرورش و كنترل آن هستند ...در ضمن شطرنج بازان دنياي فلسفي شطرنج نا چار نيستند خود را به دست زندگي و پيش آمد هاي آن بسپارند بلكه خود موثرترين طراحان اين پيش آمد ها خواهند بود...
چند نكته
در دنياي فلسفي شطرنج...
هرگز اهميت نتيجه را دست كم نگيريد...
واقعا هيچ ايرادي ندارد كه در مورد نتيجه حساس باشيم و به آن اهميت دهيم از اين ها گذشته نتيجه مقوله اي است كه غالب بازيكنان و تماشاگران حساب آنرا نگاه ميدارند اما بايد توجه كرد كه تعاليم دنياي فلسفي شطرنج چقدر در اين زمينه به ما اجازه اهميت و تفكر داده است ! چرا كه افراط در هر موردي پيامدهاي ناگواري خواهد داشت...
هرگز ارزش نتيجه را دست بالا نگيريد...
بدون شك نتيجه مطلوب يكي از اهداف مهم هر پروسه شطرنجي و بازي اصلي است ولي موارد متعدد ديگري هم هستند كه مي توان روي آنها حساب باز كرد...نظير اثرات خوش آيند يك اجراي خوب بر مشكلات خارج از بازي...احترام ديگران نسبت به برخوردهاي منطقي امان و يا احساسات گفته شده در مثلث جادويي (قسمت سوم مقاله)و يا از همه جالبتر احساس خوشايند ساختن چيزي از هيچ (خلق) و بسياري از موارد ديگر كه اينها را ميتوانيد پيگيري كنيد و از منافع ناشي از آنها بهره مند بشويد...
همواره به قول هاي شطرنجي خود چه در بازي چه در بعد و قبل آن به خودتان پايبند باشيد...
شما همواره در دنياي فلسفي شطرنج در جريان يك سلسله حركاتي هستيد كه نتايج مستقيم و غير مستقيمي بر روي بازي و زندگي اتان خواهد گذاشت...اما در اين ميان شما به طور متوسط در هر دو ساعت بيش از ده قول موقتي در مورد لحظات آينده به خودتان ميدهيد سعي كنيد آنها را از يادتان نبريد و آنهايي را كه سودمندند به مرحله اجرا در آوريد چرا كه موقعيت هاي فكري شما كه اين قول ها را خلق كرده اند به هيچ عنوان عينا قابل تكرار به صورت اوليه خودشان نيستند و شايد شما رمز يك صندوق گنج را دور بياندازيد !...
هر بازي حياتي دارد...
هر بازي طبيعت خاص خود را دارد اگر چه ما گفته ايم كه قبل ...هنگام...و بعد يك بازي در زندگي حال و آتي ما جريان دارد اما بعضي از بازي ها به مراقبات ويژه و حساسي نيازمندند و بعضي ديگر از بازي ها نيز اگر سير طبيعي خودشان را طي كنند سودمندترند...زماني كه اين ساختار را شناختيد آنگاه خود را با شرايط خاص هر يك از بازي ها تطبيق دهيد...
بازي...
براي بار چندم! تكرار مي كنيم كه در دنياي فلسفي شطرنج يك بازي يعني كل پروسه انجام و تاثير پذيري آن يعني قبل...هنگام و بعد از آن...
از روز اول رشته ورزشي خود را پر اهميت دانسته و خود را مقيد يك كار عملياتي دقيق و ظريف كنيد...
روي هر مسئوليت اعم از آموزش و مطالعه و...چه كلي چه جزئي پر اهميت و كم اهميت تمركز كنيد به نحوي كه گويي آن تفسير يا فلان آموزش يا بررسي تنها موردي است كه در آن لحظه براي شما داراي اولويت درجه اولي است...
به زور كسي را وادار به پذيرش دنياي فلسفي شطرنج ننماييد...
خوب مگر خودتان به زور وارد شديد! اگر به همه جار بزنيد كه چه انسان نابغه اي هستيد پس نيستيد ! نابغه نيستيد...مردم بايد خودشان نياز دنياي جديد را درك كنند و ورودشان را تنظيم نمايند تا اثرش پابرجا باشد...
پس از اين هفت نكته مقدس ! در دنياي شطرنج فلسفي اگر چه ما در مطالب قبلي نكات بسيار پر اهميتي را براي زندگي در دنياي فلسفي شطرنج برشمرديم اما اين هفت نكته اهميت خاص خود را دارند اما شطرنج بازان تازه وارد به دنياي جديد شطرنج فلسفي با نكات چالش انگيزي هم روبرو هستند كه به اختصار به آنها ميپردازيم...
اصرار
پافشاري بر تجربه هاي امتحان پس داده تا حدودي تضمين كننده برهم نخوردن نظم فعلي ميباشد اما تضمين كننده پيشرفت هاي احتمالي پيش رويمان نخواهد بود...
شانس
شانس را طوري كه مردمان خارج از دنياي شطرنج فلسفي تعريف مي كنند تعريف كنيد سلسله عواملي كه بازخوردهاي برخوردهاي درست و غلط شما در دو دهه گذشته (و شايد هم بيشتر!) نسبت به كوچكترين موضوعات زندگي از شما روي داده تبديل به بدشانسي و يا خوش شانسي شما در يك لحظه خاص مورد بررسي زندگيتان مي گردد...
دست به عرضه
درست است كه در دنياي جديد زيبايي ها نوعي ديگر است و زندگي شيرين تر اما نبايد رويايي و غير منطقي پرواز كنيد...سعي نكنيد هميشه دست به عرضه حرف خاص حركت خاص و يا حس خاصي باشيد درست است كه فراگرفته ايد در مواردي كه نتيجه بدي حاصل شد چگونه رفتار كنيم اما بهتر است سري كه درد نمي كند را دستمال نبنديم تا هوا بخورد !...
انتخاب به موقع
سعي كنيد قبل از اينكه حركت شما را پيدا كند شما حركت را پيدا كنيد ...اين مطلب هم در حركات بازي اصلي شطرنج و هم در رفتارهاي زندگي در دنياي فلسفي شطرنج صادق است به اين معنا كه در يك بازي اگر حركتي خوب است شما بايد مهارت پيدا كردن آن را داشته باشيد چرا كه اگر پوزيسيوني پديد بيايد كه شما آن حركت را اجبارا بايد انجام دهيد و يا به عبارت بهتر حركت شما را پيدا كند ديگر حركت خوب آن خاصيت سابقش را نخواهد داشت همينطور بسط پيدا مي كند در حركات زندگي و...
مجاني
اگر ميخواهيد حركات افكار تفسيرها و كلا موارد بسيار عالي و زيبايي به افكار شما خطور كند مجاني كار كنيد يعني بي هيچ چشمداشتي تفسير كنيد بررسي كنيد بازي كنيد مطالعه كنيدو....(به معني نداشتن هدف /؟خير) هر معادله دلسنگ شطرنجي اي هر چقدر هم خشن و بي مروت ! باشد مطمئنن پس از چند هفته كار مجاني درست و صادقانه دستمزد شما را مي دهد !...
در عين ايمان بي قيد و بند باشيد
زياد از تيتر بالايي تعجب نكنيد منظورمان اين است كه تا حد امكان خود را با شرايط و تعاليم دنياي شطرنج فلسفي برانيد! اما در مواردي هم كه ناخواسته موردي هر چند مهم فراموش يا به هر دليلي انجام نشد آنقدر هيزم هاي زير ديگ را به هم نزنيد كه ديگ بيفتد ! همانطور كه در آكواريوم دنياي شطرنج فلسفي(قسمت سوم مقاله) اشاره كرديم هر قانوني را مي توان تغيير داد همانطور كه همه قوانين طبيعتا لازم الاجرا هستند به همين علل است كه شديدترين درگيري ها بر سر مسائل جزئي و ظاهرا بي اهميت است...چرا كه ما بايد بها بدهيم اما اگر بنا به هر دليلي نداديم ديگر بيشتر بهاي آنرا نپردازيم !...
در پايان نويسنده در تلاش است تا اين نكته را به خواننده انتقال دهد كه اگر چه دنياي شطرنج فلسفي شايد بغرنج...رويايي...و خودخواهانه باشد اما دقت كنيد اين موارد همگي جزئ ويژگي هاي اصلي يك كشف مهم در قرون گذشته بوده است!
قسمت های اول و دوم و سوم مقاله فوق زیر تا تاریخ ۱/۹/۱۳۸۷ در سایت شطرنج حرفه ای(قسمت سوم مقاله با بیش از ۱۰۰۰ خواننده کلیک کنید)/وبلاگ شطرنج کرج /وبلاگ مدرسه شطرنج پیشگام (کیهان هنری و...)/وبلاگ جیمز بابی فیشر/وبلاگ صفحه شطرنج/وبلاگ بهترین مقالات ایرانی /وبلاگ اخبار شطرنج/وبلاگ آتش شطرنج /سایت مدرسه شطرنج شهمات/وبلاگ استاد شطرنج/وبلاگ بیا تو شطرنج باز/وبلاگ شطرنج جادویی/وبلاگ شطرنج فریتز/وبلاگ هیئت شطرنج آذربایجان شرقی/وبلاگ بانوان شطرنجی /وبلاگ شطرنج تبریز/نیز درج گردیده است.
نظرات 1
یکشنبه، 3 آذر هزار و سیصد و هشتاد و هفت
● مقاله علمي
- فراموشی انالیز کامل یک حرکت " درحالی که 20 دقیقه صرف انالیز شاخه های a-b برای قربانی مهره می کنید و درحالی مهره را جابجا و سدتتان را برداشته اید تازه دفاع c را میبیند! 2- گیج شدن در شاخه های مشابه شیوه مهم دیگر پویش و جستجوی سریع و اجمالی لاین های اصلی تا اخر است در این روش شما دام ها و طرح های نادرست را شناسایی می کنید سپس از سیستم evaluation functions سنجش واظائف و کاربردهای مهره عمل می کنیم روش دیگر روش کامپیوتر است کامپیوتر براساس حرکات کاندیدا یک درخت تجزیه خلق میکند سپس یک سنچش خام برای ارزیابی پوزیسیون تا خر شاخه ها بکار میبرد سپس با برگشت به عقب شاخه ها را تصحیح می کند و این کار را تا انجا ادامه میدهد که پوزیسیو ن مطلوب دست یابد انسانها برخلاف کامپیوتر با مثلا32.5 پیاده پوزیسیون را ارزشیابی نمی کنند بلکه در اخر هر شاخه برتری جزیی/نسبی/روشن/خردکننده را براورد میکند و بر اساس ان بازی میکند انسان پس از مشاهده لاین های مختلف بهترین تصمیم را انتخاب می کند این شبیه کامپیوتر است انسان اگر فکر کند برتری دارد بطور اتوماتیک از مساوی اجتناب می کند این مدل سااده استدلالی بسیار رایج است همچنین ما در مقطعی حرکات را بسرعت تا به اخر بازی می کنیم این روش برخلاف منطق کامپیوتر است و نادرست هم میباشد چراکه ممکن است ارزیابی ابتدایی شاخه صحیح نباشد و ما ر طول شاخه احتیاج به ارزیابی و یا تصحیح اریابی قبلی داریم ارزیابی هرس کردن و میوه درخت تجزیه است انتقال ارزیابی قبلی به حرکات جدید یک اشتباه است اشتباه دیگر این است که شما حرکات کاندیدا a/b/c را ارزیابی و معتقید که a و b مساوی است و بی درنگ c را بازی می کنید اگر پوزیسیون واقعا مساوی باشد انگاه شاخهc ممکن است یک اشتباه جدید باشد این دلایل واگذار کردن بازی طی یک زنجیره حرکات است اگر شما تجربه شکست در زنجیره حرکات دارید حرکت به حرکت به عقب برگردید تا ببیند در کجا اشتباه کرده اید تا به سورس و علت اصلی که مطمئنا اشتباه در ارزیابی پی ببرید کارپف و کاپبلانکا خود رادر پیچیدگی های پوزیسیون غرق نمی کردند و پوزیسیون را تا کسب برتری جزیی تجزیه وتحلیل میکردند انها این توانایی را داشتند که برتری های جزیی را به امتیاز تبدیل کنند توصیه من این است که از قریحه و حس خود اطاعت کنید اگر نمیدانید بین مثلا دو حرکت کدام بهتر است ویا تقدم و برتری برای هیچکدام ندارید اگر شما قادر به یافتن حرکات رضایت بخش نیستید این روش کمکی به تفکرتان نمی کند و نمیتواند معجزه کند بین تصمیم به تسلیم و ادامه دادن همیشه ادامه دهید هرچند غیر عادی است اگر از پزویسیون تان ناخشنود هستید قبل از انتخاب حرکت شاید ارزش داشته باشد که یک بررسی سریع از حرکات جایگزین انجام دهید ببینید چرا انها را بد ارزشیابی کرده اید ایا واقعا بد بوده اند هیچ بعید نیست که حرکت مساوی و یا کمی وخیم تر را بیابید وقتی که شما بیشتر و بیشتر به به امکانات پوزیسیون نامساعدتان نگاه میکنید بطور عمیقی از پوزیسیونتان نا امید میشودید و فراموش می کنید لاین نخست واقعا از همه انها بدتر نبوده است واریانت اخر را بازی میکنید و تفکر بیشتر را زائد میدانید وقتی که شما می خواهید حرکت x را بازی می کنید و دلیل خوبی برای انجام ان نمیبابید انگاه انالیز و انالیز میکنید تا تعداد واریانت های خام و مشکوک را برای اثبات حرکت x بیابید و در اخر حرکت مشکوک x را بازی میکنید هرچند این ارزش دارد که مقداری زمان برای یافتن اشتباه اساسی با درک شهودی صرف کنیم زیرا درک پوزیسیونی ضامن توانایی های تاکتیکی نیست اما اگر چند دقیقه فکر کردید و دلیلی برای رد حرکتتان ندیدید باید همان حرکت را بازی کنید اگر تردید دارید حرکات تاکتیک غیر ضروری را محاسبه نکنید DAUT انالیزهای تاکتیکی مستعد اشتباه میباشند OVER LOOK یکی از مهترین ضربه های ظریف است که میتواند نتیجه انالیز را تغییر دهد این کاملا امکان پذیر است که شما حرکاتتان را براساس ملاحضات پوزییونی اتخاب کنید این سریعتر و معتبر هست اما در خیلی از پوزیسیونها انالیز نقش حیاتی دارد اما شما نباید بیشتر از حد لازم واریاسیون ها را انالیز کنید واقعا جدا از امکان محاسبه اشتباه یک اشتباه یا دام روانناسی حرص زیاد محاسبه است فرض کنید در پوزیسیونهای با برتری جزیی شما یک لاین تند و تیز و پیچیده ببینید این نیم یا یک ساعت برای بررسی همه شاخه ها از شما میگیرد اما بهترین نتیجه ای که کسب میکنید یک پوزیسیون مبهم است این بطور باورنکردنی سخت هست برای که شاخه های زائد را متوقف و شروع به تفکر درباره حرکات و ایده های جایگزین کنید سرانجام شما خود ر متقاعد می کندی برای بازی لاین تاکتیکی با استدلال شبیه خوب شاید او موفق به پیدا کردن جواب صحیح در همه پیچیدگی ها نشود و هیچ برتری نگیرد بدینگونه شما لاینی را بازی می کنید که بطور عینی بهترین نیست و و شما متحیر میشوید که چگونه حریفتان روش صحیح ر میابد به شما تحمیل میکد وقتی که شما درباره یک لاین تاکتیکی طولانی و کامل فکر میکنید مخصوصا وقتی با فربانی همراه باش این به شما کمک میکند تو داشته باشید یک جایگزین ایمن در نیمه راه داشته باشید مثلا کیش دائم سپس در ان مقطع که به وازیانت اطمینانی مثلا کیش دادم رسیدید مجددا به دقت انالیز کنید چه وقت تاکتیک کار کنیم اگر شما تاکتیک را ابداع و اجرا کردید ودرگیر جنگ شدید اما safety – net در میان راه ندارید شما حاشیه امنی برای ارتکاب اشتباه ندارید safety – net پوزیسونهای هستند که برای شما ایمن هستند مثلا یک safety – net میتواند کیش دائم باشد که اگر تاکتیک شما با مشکل مواجه شد شما حداقل کیش دائم داشته باشید چک نمودن مجدد همه واریانتها قبل از حرکت با ارزش است کاربرد های ضمنی یا غیر اشکر implicit commitment هر حرکتی مرتبط با کاربردی جداگانه مثلا پیاده به عقب بر نمی ردد یا پیشروی زودرس پیاده کنترل خانه های مهم را از ما می گیرد هر مهره ای کاربردی دارد اگر مهره ای درخانه بدی مستقر شده باشد برگشت ان موجب از دست دادن زمان میشود اما درجه و اندازه کاربرد بسیار مهم است یک مهره که قربانی میشود تاثی بشتری وارد میکند تا یک حرکت گسترشی کسی که حمله ولیمرویچ را انتخاب میکند رای خود حمله جناح شاه با قربانی را انتخاب کرده است